“Yağmur da mor olur muymuş canım! Ne acayip isimler veriyorlar şu güzelim parçalara…” gibi yorumlar yapmadan önce “Duydun mu” dinlemeyi tercih edenler bu kez de yanılmadılar. Acele etmeyin. Amerikalı sanatçı Prince Roger Nelson ya da bilinen adıyla Prince’in 1984 tarihli soundtrack albümü “Purple Rain”in aynı adlı 8:41’lik şarkısının sözlerine ve hikâyesine bir bakalım; ardından nasılsa herkes kendi kararını verir parçanın ismi neymiş ne değilmiş.

Prince’e sevenleri tarafından ‘Mor Adam’ denmesine yol açan “Purple rain”, başlangıçta bir country şarkısı olarak hazırlanmış ama daha sonra film müziği olarak kullanılmış. Aslında Fleetwood Mac grubunun solisti Stevie Nicks ile iş birliği yaparak piyasaya girecekmiş ama Prince kendisine şarkının on dakikalık enstrümental versiyonunu yolladıktan sonra Nicks nedense şarkının kendini aştığını hissetmiş ve şöyle demiş: “Dinledim ve çok korktum. Onu (Prince) geri aradım ve ‘Bunu yapamam. Keşke yapabilseydim ama bu benim için çok fazla,’ dedim.”

Bunun üzerine Prince kendi grubu olan Revolution’dan parçayı denemelerini istemiş. Grubun kadın üyeleri Lisa Coleman ve Wendy Melvoin’ın gitarla eşlik etmeleriyle başlayan denemelerle parça önemli oranda değişmiş, country havasından çıkmış. Ardından başrollerini yine bu üçlünün oynadığı 1984 tarihli “Purple Rain” filminin merkezindeki parça olmuş.

Film, Prince’in kendi yaşadıklarından esinlenerek çekmek istediği otobiyografik bir konuya sahip. Başarısızlığının sorumluluğunu ailesine yükleyen müzisyen bir baba, çocukluk travmaları ve ego… Bunlar Prince’in gerçekleriymiş. Gelin, “Duydun mu” tarzının biraz dışına çıkıp, önce filmin konusuna kısaca değinelim ve ardından sözlere geçerek film bağlamında nasıl bir sembolizm kullanılmış onu anlamaya çalışalım.

“Purple Rain” filminin baş karakteri, Prince tarafından canlandırılan Kid isimli bir genç. Kid, bir taraftan sanatsal egosunun, diğer taraftan çocukken kendisine fiziksel ve duygusal şiddet uygulayan babasının yarattığı travmanın etkileriyle mücadele etmektedir. Bir gün, babasının intihar girişiminden sonra onun notalarını bulur.

O notalar, Kid’in müzik grubunun iki kadın üyesinin (Lisa Coleman ve Wendy Melvoin) başlattığı bir çalışmayla güzel bir parçaya dönüşür. Şarkı, babasının hatalarını kabullenmesini ve Kid’in onu affetmesini simgelemektedir ve evet bildiniz, şarkı elbette “Purple Rain”dir. Ancak, Kid bu parçayı egosunun etkisiyle reddeder. Onun bu tip kaprisleri grubun sahne almasını engeller boyuta gelir. Lisa ve Wendy onun bu tavırlarına tepkilidirler.

Bu arada Kid, aile içinde yaşadığı sorunların şekillendirdiği karakterinin etkisiyle sevgilisi Apollonia’ya aşırı sahiplenici, kıskanç ve zaman zaman saldırgan bir tutum sergiler. Çevresiyle ve onunla uğraşanlarla da sorunlar yaşamaktadır. Filmin finalinde Kid “Purple Rain”i sahneye çıktıkları mekânda seslendirir ve aklında orayı terk edip gitmek varken seyirciden beklemediği bir ilgi görür. Bir anda her şey değişir, yoluna girer.

Evet, artık sözlere geçebiliriz.

Sözler sevgilisine, yani Apollonia’ya yönelik pişmanlık ve kabulleniş dolu şu cümlelerle başlıyor:

Sana hiç keder vermek istemedim,
Sana acı vermeyi hiç istemedim,
Seni sadece bir kez gülerken görmek istedim,
Sadece seni mor yağmurda gülerken görmek istiyorum.

Yağmur arınmayı temsil ediyor. Egosu ve travmaları yüzünden yaptıklarının yanlış olduğunu itiraf ediyor ama amacının hiçbir zaman acı vermek olmadığını söylüyor.

Bunun ardından nakarat geliyor.

…

Yani, altı defa ‘mor yağmur’ tekrarı yapılıyor ve “Sadece seni mor yağmurda yıkanırken görmek istiyorum,” diyor.

Peki neden mor yağmur?

Cevap, Prince’in parçayla ilgili görüşlerinde. Şöyle diyor: “Gökyüzünde kan olduğunda… kırmızı ve mavi = mor. Mor yağmur, dünyanın sonunu, sevdiğiniz kişiyle birlikte olmayı ve inancınızın/Tanrı’nın sizi mor yağmurda yönlendirmesine izin vermeyi ifade eder.”

Prince konuya manevi bir yönden bakmış. Mor sadece maneviyatın değil aynı zamanda bir dönemin kapanışının da rengi. Belli ki yağmur simgesiyle vurgulanan arınma morla tamamlanarak manevi düzeyde yeni bir dönemin başlaması anlatılmış. Mor ayrıca hayal gücünü harekete geçiren, yüksek ideallere doğru yola çıkışı simgeleyen bir renk olarak gösteriliyor.

Sözlerin ikinci bölümünde Apollonia’ya yönelik itiraflar devam ediyor. Şöyle diyor:

Asla senin hafta sonu sevgilin olmak istemedim,
Yalnızca bir tür arkadaş olmak istedim,
Bebeğim seni asla başkasından çalamazdım,
Dostluğumuzun sona ermesi gerçekten çok üzücü.

Üçüncü bölümde ise pişmanlık ve arınma müzik grubu Revolution’un kadın üyelerine yöneliyor.

Tatlım biliyorum, biliyorum, biliyorum zaman değişiyor,
Hepimizin yeni bir şeye yönelme zamanı geldi,
Evet, bu senin için de geçerli,
Lider istediğini söylüyorsun ama bir türlü karar veremiyorsun,
Bence kararını vermen daha iyi olur,
Ve seni mor yağmura yönlendirmeme izin ver.

Kid, egolarını geride bırakıp grup üyeleriyle birlikte hazırladıkları “Purple Rain”i söylediği sahnede bu sözlerle bireysel hırsından kurtulduğunu ve beraber çalışmaya hazır olduğunu ifade ediyor. Böylece, bir lidere ihtiyaç duyan ve karar verme aşamasında olan grup üyelerine mesaj veriyor.

Bu arada sevgilisini de unutmuyor ve onunla yaşadığı aşkın sonsuza kadar sürmesini istediği için onu da bu arınma yolculuğuna, yani mor yağmura götürmeyi teklif ediyor (ki bu duygu filmde Kid ve Apollonia arasındaki ilişkide gösteriliyor).

Parçanın sonunda yeniden çok sayıda ‘mor yağmur’ vurgusu yapılması onun simgelediği dönüştürücü arınmayı vurguluyor. Kid artık sadece bir sanatçı değil ayrıca olgunlaşmış bir yetişkin.

Gelelim parçayla ilgili notlara… Oldukça çok notumuz var.

Parçanın video klibinde, filmin final sahnesiyle karşılaşıyoruz. Kid, Wendy, Lisa, Apollonia ve diğer tüm karakterler orada. Performans müthiş.

Filmden bahsetmişken… “Purple Rain” filmi, tıpkı parçanın kendisi gibi oldukça iyi performans göstermiş. Eleştirmenler filme mesafeli dursalar da izleyici sayesinde film gişede Ghostbusters’ı zirveden indirmiş. 7 milyon Dolar bütçeyle çekilen filmin hasılatı 70 milyon Dolar’ı bulmuş. Prince, tarihte hem film hem müzik listelerinde Elvis Presley ve Beatles’ın ardından zirveye çıkan üçüncü sanatçı olmuş. Ayrıca, En İyi Orijinal Şarkı dalında Oscar kazanmış.

Prince’in dine olan yakınlığı ve mor renge olan ilgisi onun dünyaca tanınan bir sanatçı olmasını sağlayan 1982 tarihli albümü “1999”da yer alan aynı adlı parçasında da ortaya çıkıyor. Parçada şöyle bir söz var: “Kıyamet günü olduğuna yemin edebilirdim. Gökyüzü tamamen mordu.”

“Purple Rain” bitip kayıt da tamamlandıktan sonra Prince’in içine bir şüphe düşmüş. Parçanın Journey grubunun “Faithfully” isimli parçasına benzeyebileceğinden endişe etmiş ve grubun üyelerinden Jonathan Cain’i arayarak “Purple Rain”i dinlemesini istemiş. Cain şarkıyı dinlemiş ve sadece 4 akorun ortak olduğunu belirterek Prince’in içini rahatlatmış. Hatta Cain Prince’e, “Araman bile gurur verici. Bu senin kaliteni gösteriyor. Şarkın için bol şans. Biliyorum ki bir hit olacak,” diyerek gerekli motivasyonu da sağlamış.

Notlara devam…

Prince parçayı, 14 Nisan 2016’da Atlanta’daki bir konserde seslendirmiş ve bu onun hayatını kaybetmeden önce canlı performans olarak seslendirdiği son parça olmuş.

Prince’in her an her şey olabilecek gibi duran çalışma tarzı “Purple Rain”e de yansımış. Şöyle ki parça, ilk kez 3 Ağustos 1983’te, Prince’in memleketi olan Minneapolis’teki First Avenue gece kulübünde, bir dans tiyatrosu için düzenlenen yardım konserinde mobil kayıt cihazı kullanılarak kaydedilmiş. Burası, filmde geçen sahnenin esinlendiği yer.

Parça birçok yerde seslendirilmiş ama 2007 Super Bowl’un devre arası gösterisindeki bir başkaymış. Gösterinin son parçasıymış ve söylenirken mor ışıklarla aydınlatılan statta gerçekten yağmur da yağmaya başlayınca zaten büyüleyici olan ortam muhteşem hale gelmiş.

Parça, 2004 yapımı Shaun of the Dead filminde Shaun ve Ed isimli karakterlerin bahçelerindeki zombilere hangi plakları fırlatacaklarına karar verdikleri sahnede geçmiş. Zombilere fırlatmaya kıyamadıkları plaklardan biri de “Purple Rain”.

2020’de enerji içeceği firması Bang Energy, markası için “Mor Yağmur” tabirinin ticari marka tescilini istemiş ama Prince’in mirasçıları bu isteği geri çevirmiş. Mirasçıların bu sıkı duruşu Prince’in tüm parçalarının çeşitli film, dizi veya tv gösterilerinde yer almasını uzun süre engellemiş. Nihayet 2025’te, son zamanların ünlü dizisi “Stranger Things”de parçaya yer verilmiş.

Bu hafta oldukça üretken bir sanatçının kült parçasıyla birlikteydik. Araştırmamda 25’ten fazla enstrüman çalabildiğini, 100 milyonun üzerinde plak sattığını öğrendim. Kendini mor renkle ifade etmeyi seven ve tahmin edilebilir bir müzik türünü takip etmek yerine türler arasında dolaşarak harmanlanmış şarkılar yapan, müzik tarihinin istisnai karakterlerinden biri Prince, “Purple rain” ile dinleyiciye arınmadan bahsediyor.

Bu parça sizde nasıl bir düşünce uyandırdı? Yaşımız kaç olursa olsun, hatta renkli yağmurlara ya da paranormal ortamlara ihtiyaç duymaksızın kendimize şöyle dışarıdan bakıp, egomuzun bize nerede hata yaptırdığını görmeye çabalıyor muyuz? Bu çabanın, hem de herkesin en iyisini bildiğini savunduğu, burnu yere düşse eğilip almayacağı kibirle dolu bugünkü toplumunda ne kadar istisnai olduğunun farkında mıyız? Zor yüzleşme!

Haftaya yeni bir parça yeni anlamlarla görüşmek dileğiyle hoşça kalın sevgili “Duydun mu” takipçileri.