Takipçiler bilir…

Pop ve country tarzı “Duydun mu”nun genel çizgisinin dışındadır. Ancak, bu hafta genel çizgimizin biraz dışına çıkalım dedik ve hem pop hem country tarzının bir karışımı olan bir parçanın sözlerini mercek altına alalım istedik.

Yeni bin yıl sloganının medya tarafından hala kullanıldığı, hatta artık dibinin sıyrıldığı 2000’lerin başlarındayız bu hafta. Çok sayıda pop şarkısı vitrine çıkıyor ve bir anda meşhur oluyor. Kanadalı şarkıcı Shaina Twain’in 2003 tarihli “Ka-Ching” isimli parçası da onlardan biri. İsmini duyduğumuzda “Ne ola ki” diye merak ettiğimiz, popüler müziğin o dönemdeki en çok dinlenen şarkılarından biri.

Gerçekten de “Ka-Ching” ne demek?

Ondan önce isterseniz parçaya ilişkin birkaç bilgiyi verelim…

Parça, Shaina Twain’in dördüncü stüdyo albümü “Up”ın en önde gelen hiti.

Başlangıçta, İngilizce konuşan ülkelere hitaben tasarlanmamış. Shaina Twain, “Ka-Ching”i o zamanki eşi ve yapımcısı Robert John Lange ile birlikte yazmış ve ilk olarak Almanya ve İtalya’da yayınlamış. Parçanın bu ülkelerdeki başarısı sonradan İngilizce konuşulan ülkelerde de yayınlanması kararını aldırmış ve böylece “Ka-Ching” küresel bir hit haline gelmiş.

Şarkının aslında 1999’da yayınlanması planlanan bir Noel albümü için hazırlanmış olması ama bu projenin ertelenmesi nedeniyle rafa kaldırılması da ilginç bir not olarak karşıma çıktı.

Peki, “Ka-Ching” bize ne diyor?

Parça bir yazar kasa sesiyle açılıyor.

Çünkü “ka-ching bu demek… Öncelikle şarkıya ismini veren tabirin eski moda bir yazar kasanın açılma sesini temsil ettiğini belirtelim. “Ka” tuşa basma sesi, “Çin” ise kasanın zilinin çalmasıymış. Bu tabir, günlük konuşma dilinde, para kazanma durumunda veya finansal bir başarı halinde yaşanan heyecanı ve memnuniyeti ifade etmek için kullanılıyormuş. Örneğin, biri büyük miktarda para kazandığında, kârlı bir satış yaptığında veya finansal bir bolluk yaşadığında “ka-ching!” diyormuş.

Bu tabirin bir de mecazi anlamı varmış. Birisinin bir şeyi güçlükle anlaması halinde, bir diğer deyişle bizdeki ‘jeton düşmesi’ benzeri bir durumda ‘ka-ching’ denirmiş.

Parçamızdaysa ilk anlamında olduğunu söylememize gerek yok tabii ki!

“Ka-Ching”, toplumun materyalizme ve paraya olan saplantısını eleştiren hicivli sözlere sahip. Ana fikir, Dünyanın para etrafında dönüyor olması. Bireylerin, eylemlerinin sonuçlarını düşünmeden sürekli olarak zenginlik, şöhret ve başarı peşinde koştuğu fikri vurgulanıyor. Shaina Twain, mesajını iletmek için akılda kalıcı, ironik sözler kullanmış.

Örneğin…

“Sahip olmadığımız parayı bütünüyle harcamanın adeta din haline geldiğini” söylediği kısımda manevi değerlerin yerini materyalizmin alması.

Dini mabetlerin yerini alışveriş merkezlerinin alması, hatta alışveriş merkezlerine de kiliseye gidilen Pazar günleri gidilmesinin söylenmesi.

“Hadi hadi, biliyorum sende daha var. Cebini ve cüzdanını iyice bir karıştır,” dediği ve “İflas ettiğinde git yeniden borç al, yeter ki canın sıkıldığında alışveriş yapacak paran olsun” dediği alaycı kısımlarda tüketimde gemi azıya alanları hedef alması, onları sığ ve sorumsuz kişiler olarak göstermesi.

Sözlerden, bu hastalıklı ‘kazanma ve harcama’ kültürünün insanlara daha küçük yaşta aşılandığı, zaten yetişkinlerin de para harcarken akıllıca davranmadıkları (sözlerde aptalca harcama vurgusu var) gerçeğinin ortaya konması çıkıyor.

Ancak, parçanın bana göre en vurucu kısmı nakarattaki şu bölüm olmuş…

…

Yani…

Zili duyabiliyor musun?
O zil ki duyunca canın şarkı söylemek ister.
Ne kadar güzel bir şey o, ka-ching!

diyor…

Burada insanların tüketimle adeta hipnotize edilmesi ve kasa sesiyle şarkı söyleyecek kadar mutlu hissetmesi, para harcamaya yönlendirilmesi vurgusu var. Ben en çok bu kısmı sevdim.

Aslında parçanın alaycı sözlerinin arkasında dinleyiciyi iki kere düşünmeye ve önceliklerini gözden geçirmeye teşvik edici bir hava var gibi. Yorumlarda, şarkının neşeli ve enerjik yapısının, insanların zenginlik peşinde koşmaya ne kadar kolay kapıldıklarını ve gerek ilişkileri gerek kişisel mutlulukları gibi hayatın çok daha önemli yönlerini ıskalamaya nasıl yatkın olduklarını öne çıkardığı şeklinde bir görüş de var.

“Ka-Ching” ile ilgili bir iki not daha…

Parça müzik eleştirmenlerinden çok sayıda olumlu yorum almış. En dikkat çekici iki tanesinden birinde Shaina Twain’in şarkıdaki fikri sunuşunun gerçekçi ve ısırıcı olduğu söyleniyor. Yoruma göre, aslında pop müzik ihtişam, moda ve lüks evlerde yaşamakla ilgili bir tür ama parça bu düşünceyi eleştirdiği için için farklı bir pop parçası.

Diğer bir yoruma göreyse parça, ABBA’nın en iyi yanlarını demode bir tarz olmaksızın dinleyiciye kanalize ettiği için övülmeyi hak ediyor.

Bu arada parçanın, Pink Floyd’un “Money“sine benzer bir açılışla başlaması da dikkat çekici.

“Ka-Ching” için iki tane video klip çekilmiş… Kırmızı versiyon ve gümüş versiyon… Kırmızı versiyonda Shaina Twain kırmızı bir elbise içinde. Klip Meksika’nın başkenti Mexico City’deki Casino Español’da ve İspanya’da Madrid’deki bir otelde çekilmiş. Klipte Shaina Twain’in performansı gerçekten çok iyi. Dekorlar, canlandırmalar, kostümlerle parçaya işitsellik kadar görsellik de katılmış. Klipte açgözlülükle tüketen bir şehir tasvir ediliyor, Shaina Twain sokakları boş buluyor ve herkes kumarhanede deliler gibi para harcarken arabalar bile terk edilmiş şekilde duruyor.

İkinci versiyonsa daha sade. Shaina Twain gümüş rengi bir kıyafetle şarkıyı seslendiriyor.

Sonuç olarak herkesin gayet iyi bildiği gibi servet ve tüketim takıntısının arkasında gıdıklanan şey insanın mayasında bulunan ve tüm inanç sistemlerinde en büyük günahlardan biri olarak nitelenen aç gözlülük.

Parçanın “Bu gidiş gidiş değil” havasında ele aldığı konu zaten belki de iki üç asırdır uzmanları tarafından tartışılıyor. Ekonomik modellerin çatışmasını bir tarafa bırakarak bu parçanın bana hatırlattığı dramatik bir gerçeği belirtmeden geçemeyeceğim.

Pandemi döneminde eve kapandığımızda bir gün üşenmemiş ve kapanma yüzünden günlük hayatın koşturmacası içinde tedarik etmekten mahrum kaldığımız yüze yakın mal ya da hizmet belirlemiştim. Bir çoğu “Olmasa da olur” dedirten bu kalemler çaktırmadan hayatımıza o kadar yerleşmişler ki, onlara harcanan para ve zaman sorgulanamıyor bile!

Peki “Ka-Ching”i daha yakından tanımak size ne düşündürdü?

Her şeye rağmen akıntıya kürek çekmek istemeyenlerden misiniz yoksa tüketim kalıplarınızı gözden geçirir misiniz?

Haftaya yeni bir parçada buluşmak dileğiyle…

Hoşça kalın.