Evet işte “Duydun mu”nun üçüncü sezonunda yine birlikteyiz. Birbirinden ünlü ve anlamlı parçaların hikâyelerini incelemeyi planladığımız bu sezonu ‘müthiş’ kelimesinin bile yetersiz kalacağı tarihi bir hitle açmaya karar verdik. Tam 35 yıllık unutulmaz bir parça… Amerikalı metal grubu Metallica’nın 1991 tarihli “Black” albümünün süper baladı “Nothing else matters”.

Başta grup hayranlarının tepkisini çeken, ancak kısa zamanda müzik tarihinin en değerli parçalarından biri haline gelen “Nothing else matters” ne anlatıyor? Nedir bu kendinden başka hiçbir şeyin önemi olmayan? Senelerdir dinledik, söyledik, mırıldandık ama bu bir aşk parçası mıdır, değilse nedir? Evet… “Duydun mu” yeni sezonun ilk bölümüyle başlıyor.

Muhtemelen işiniz gereği ardı arkası kesilmeyen seyahatlerle dolu bir döneminiz olmuştur. İnsan devamlı olarak sevdiklerini geride bırakıp bir yerlere giderken hayatın en değerli anlarından oluşan bir sermayeyi tükettiği hissine kapılır. İşte “Nothing else matters” böyle bir duyguyla yazılmış. Grubun vokalisti James Hetfield grubun sürekli turne yapmasının bu şarkı için ilham kaynağı olduğunu belirtmiş. Şarkının bazı bölümlerini turne otobüslerinde ve otellerde yazmış.

Nitekim şöyle diyor: “Parça, yolda olmak, evde birini özlemekle ilgili ama öyle bir şekilde yazıldı ki, birçok insanla bağlantı kurdu; sadece iki kişiyle ilgili değil, daha yüksek bir güçle bağlantı kurmakla ilgili, birçok farklı şeyle ilgili.”

Burası önemli. Çünkü James Hetfield aslında parçayı turnelerde özlediği sevgilisi Kristen Martinez’i düşünerek yazmış ama parçanın sözlerinin iki kişi arasındaki sevginin ötesine taşabileceğini sonradan fark etmiş. Nasıl mı? Onu da kendisi anlatıyor: “New York’taki Hells Angels Kulübü’ne gittiğimi hatırlıyorum. Bana iki kardeşten birinin ölümünü konu alan bir film gösterdiler. Filmde ‘Nothing else matters’ çalıyordu. Bu, kız arkadaşımı özlememden çok daha fazlasını ifade ediyordu.”

Bas gitarist Jason Newsted’e göre, şarkının nispeten yumuşak yapısı Metallica’nın diğer çalışmalarına kıyasla daha geniş kitlelere hitap etmesini sağlamış ve gruba yeni kapılar açmış. Parça, grubun daha önce hiç ziyaret etmediği ülkelerde hit olunca onlara yeni pazarlarda performans sergileme davetleri getirmiş. Kısaca şarkı, heavy metal türünün dışındaki hayran kitlesine ulaşmalarını sağlayan bir köprü olmuş. Depeche Mode’un kariyerinin “Enjoy the silence” öncesi ve sonrası olarak ikiye ayrılması gibi bir şeyden bahsediyoruz.

Peki “Nothing else matters” ne anlatıyor? Haydi sözlere geçelim…

Yorumculara göre parçanın sözleri bir meditasyoncunun hayalinin müziğe dökülmüş formu olabilir. Çünkü başka hiçbir şeyin önemli olmaması, zihnimizdeki tüm alternatifleri yok eden, derin bir odak noktasını, yani meditasyon idealini işaret ediyor. Bu ideale göre, önünüzde ne olursa olsun başka hiçbir şeyin önemi yoksa neredeyse aydınlanmış oluyorsunuz.

Başlangıç şöyle…

Ne kadar uzakta olursak olalım çok yakınız,
Kalpten daha yakın olamazdık,
Sonsuza dek kim olduğumuza güveniyoruz,
Ve başka hiçbir şeyin önemi yok.

Burada her kime sesleniyorsa onunla uzaklık-yakınlık ikilemi üzerinden bir ilişki kuruyor.  Kalplerden daha yakın bir şey olamayacağından dolayı, kalben bağlı olduğunu biliyor olmanın verdiği güven duygusuna vurgu yaparak, ‘Bunu hissediyorsak gerisinin önemi yok,’ diyor.

Sözlerin devamı şöyle…

Kendimi hiç bu şekilde açmamıştım,
Hayat bizim, onu kendi yolumuzda yaşıyoruz,
Bütün bu sözleri öylesine söylemiyorum,
Ve başka hiçbir şeyin önemi yok.

Bu kısımda bir itiraf ve bir de isyan var. Muhtemelen James Hetfield kendi içine kapanmış, sert görünümünün ardındaki kişiyi gösteriyor ve kendini ilk defa böyle ifade ettiğini söylüyor. Başkalarının dayattığı hayatı değil kendi hayatını yaşadığını (karşısındakini de dahil ederek) söylüyor ve isyan ediyor. Bunlar öylesine söylediği şeyler değil. Gerçekten böyle hissediyor ve böyle yaşıyor. Bunun dışında hiçbir şeyi de önemsemiyor.

Aradığım güveni sende buluyorum,
Bizim için her gün yeni bir şey,
Farklı bir bakış açısına açık bir zihin,
Ve başka hiçbir şeyin önemi yok.

Yine başka hiçbir şeyin önemli olmadığı şeyleri sıralıyor. Karşındakinde güveni yakaladıysan, ilişki monotonlaşmak yerine her gün kendini yeniliyorsa ve karşındakiyle empati kurabildiğin bir zihin yapısına sahipsen gerisinin önemi yok.

Parçanın nakaratıysa en ünlü yeri. Mesajın en kuvvetli verildiği kısım. Şöyle diyor…

…

Yani;

Ne yaptıkları hiç umurumda olmadı,
Ne bildikleri de hiç umurumda olmadı,
Ama ben biliyorum.

Nakaratta üçüncü çoğul şahıs olarak geçenler onu hayatta aşağı çeken, onunla ilgili konuşanlar. Bunları umursamıyor. Çünkü hayat bunlara kulak asarak geçmez. Parçanın sonlarına doğru bu kısmı genişletip;

Söylediklerine hiç aldırmadım,
Oynadıkları oyunlara hiç aldırmadım,
Yaptıklarına hiç aldırmadım,
Bildiklerine hiç aldırmadım,
Ve biliyorum, evet, evet.

demesi de anlamı iyice kuvvetlendiriyor.

Özetle, sözlerde hayatta kendini bilmenin ve arkasında duracağı bir iki şeyi doğru tespit etmenin önemi anlatılıyor. Bunu sağladıysanız Dünya’nın geri kalanının yorumları, eylemleri sadece detay olarak göreceğiniz bir kakofoni olabilir ve ayağınıza dolanmaz.

Parçayla ilgili bazı ilginç notlar var tabi ki…

Parçanın video klibi 1991 ilkbaharında Hollywood’da çekilmiş. Klip, Metallica’nın albüm kayıtları sırasında çekilen “A year and a half in the life of Metallica” belgeselinin bölümlerinden oluşuyor. Bunlardan birinde Hetfield ikinci nakarat sırasında bir Gibson gitar çalıyor. Arka plandaki duvarda asılı olan ve çıplaklık içeren posterler yüzünden klibin MTV’de gündüz yayınlanması yasaklanmış. Ayrıca, klipte Lars Ulrich’in duvarda bulunan Winger grubunun solisti Kip Winger’ın fotoğrafına neden dart attığına dair bir cevap bulamadım. Bu arada klip 2021 yılında YouTube’da bir milyar izlenmeyi geçmiş.

Parça, gitarist Kirk Hammett’in stüdyo kaydında yer almadığı nadir şarkılardan biriymiş. Parçanın gitar bölümlerini James Hetfield ve Jason Newsted üstleniyor. Sebebi de Kirk Hammett’in parçadaki gitar temasını öğrenmenin başta korkutucu gelmesi ve parçayı mahvetmek istememesi! Ancak Hammett, grup turneye çıktığında gitar akorlarını öğrenmek zorunda kalmış ve şarkıyı canlı çalmayı öğrenmesi zaman almış.

James Hetfield, “Nothing else matters”ı başlangıçta grubun geri kalanına çalmaktan endişe duymuş. Kim bilir, belki de tiye alınmaktan bile çekinmiştir. Şöyle diyor: “Başlangıçta bunu bizimkilere çalmak istemedim. Metallica’nın dört kişiden oluştuğunu düşündüm. Şarkılarımız bir şeyleri yıkmak, kafa sallamak, kızlar ve hızlı arabalar hakkında. Buysa o zamanki kız arkadaşımla ilgiliydi.” Ancak parça, 1983-1991 arasında çıkardığı dört albümde savaşlar, yıldırımlar vb konularda sert parçalar yaparak hayran edinmiş olan grubun çizgisinin dışında olduğu için tepki de almış. Baterist Lars Ulrich, 1984 “Ride the lightning” albümündeki “Fade to black” parçasında akustik gitar kullanılmasını hainlikle niteleyenlerin olduğunu hatırlatıyor ve “Nothing else matters”a bu açıdan bakılmasını istiyor.

Yine de “Nothing else matters”in çok daha geniş kitlelere ulaşmaları için doğru bir adım olduğu ortada. Hatta parçadaki ‘başkalarının düşüncelerini umursamama’ temasının grup için ironik şekilde burada işlediğini rahatlıkla düşünebiliriz!

Çok sayıda cover’ı yapılan parça için Elton John “Bu şimdiye kadar yazılmış en güzel parçalardan biri,” demiş. 2021’de Miley Cyrus parçanın yeni bir versiyonunu hazırlamış ve tam boşanma sürecindeyken alkole de yenik düştüğü sırada parçanın sözlerinin onu müziğe, dolayısıyla hayata yeniden bağladığını itiraf etmiş.

Parça, Usame bin Laden’in yakalanması için başlatılan insan avının konu alındığı 2012 yapımı Zero Dark Thirty filminde ve 2021 Disney yapımı Jungle Cruise filminde kullanılmış.

Detayını bilenine bırakarak son bir bilgi daha verelim… “Nothing else matters”, daha çok vals zaman ölçüsü olarak bilinen ve özellikle Johann Strauss’un “Mavi Tuna”sı gibi klasik eserlerle ilişkilendirilen 3/4’lük zaman ölçüsüyle yazılmış ender parçalardanmış.

Üçüncü sezona bir devle başladık. Enstrümantal versiyonunu dinlediğinizde bile kolaylıkla aşk parçası diyebileceğiniz “Nothing else matters”ın sözlerini de pek ala bir aşk ilişkisine yorabilirsiniz. Ancak, yine de sözler daha geniş yorumlara imkân verecek şekilde ucu açık bırakılmış.

Ben o geniş yorumda şöyle bir şey görüyorum… Yaptığımız şeyden vicdanen ve etik olarak eminsek yola devam etmeliyiz. Kimin ne söylediği veya ne yaptığına bakmadan doğru olduğunu bildiğimiz yolda yürümeliyiz. Asıl kritik olan bu yolda yürümek değil, yürüyeceğimiz yolda bizi taşıyacak sütunları, yani yaslanacağımız değerleri doğru seçmek diye düşünüyorum. Çünkü zamanın gösterdiği gibi, çelişkili durumlarda sadece doğru yerde duranlar ayakta kalabiliyor.

Diyor ve üçüncü sezonun ilk bölümünü burada noktalıyoruz. Haftaya yeni bir parça yeni anlamlarla buluşmak dileğiyle hoşça kalın.