Bugün, kendini ne yapsa yaranamamış hissettiği izlenimi veren birinin sözlerinin aktarıldığı eski ama unutulmamış bir parçayla birlikteyiz. Neil Tennant ve Chris Lowe ikilisinden oluşan İngiliz new wave grubu Pet Shop Boys’un 1987 “Actually” albümünün hızlı şarkısı “It’s a sin” ne anlatıyor? On dakikasını ayıranlar için “Duydun mu” bu hafta da karşınızda.

“It’s a sin”, grubun vokalisti Neil Tennant’ın geçmişe bakış temasını ele aldığı ilk büyük çalışma. Oldukça popüler. “West end girls”le birlikte grubun her turnesinde çalınan iki şarkıdan biriymiş. 1987’de Avrupa’da yılın en çok satan single’ı olmuş.

Parçada, 1960’larda gittiği Newcastle’daki St. Cuthbert Katolik Lisesi’ne suçlayıcı bir yaklaşım sergiliyor. Tenant, “Katolik olarak yetiştirildiğinizde her şeyin günah olduğunu düşünürsünüz. Size, bir şeyi düşünmenin bile onu yapmak kadar kötü olduğu söylenir,” diyor ve ekliyor… “‘It’s a sin’i çıkardığımızda insanlar onu gerçekten ciddiye aldılar. Şarkı yaklaşık 15 dakikada yazılmıştı ve şaka amaçlıydı. Bazen o zamanlar düşündüğümden daha fazlası olup olmadığını merak ediyorum. Yaşım ilerledikçe daha az dindar oldum.” Hatta şu da onun cümlesi: “Şarkı biraz büyük, komik ve abartılı olacaktı… Komik, saçma şarkılarımızın ilki.”

Parçanın yayınlandığı dönemin özelliği İngiltere’de Margaret Thatcher’in baskıcı ve muhafazakâr rejiminin toplumda hoşnutsuzluğu artırdığı ve İngiliz toplumunda sosyal ve kültürel ortamın değiştiği dönemlerin çakıştığı bir zaman olması. Bu iki zıt durum Pet Shop Boys’un dikkatinden kaçmamış. Nitekim, “It’s a sin”den iki sene sonra, 1989’da bu defa ana akım popun o dönemdeki fırtınalarından Madonna’nın “Like a prayer”ıyla din eleştirisi teması tekrarlanmış.

Peki, yayınlandığı dönem Katolik dünyasının adeta bam teline basan “It’s a sin”in sözlerinde ne var? Bakalım…

“It’s a sin” anlatıcının itiraf havasındaki pişmanlık cümleleriyle başlıyor. Sözler, yoruma ya da analize gerek olmayacak kadar açık.

Hayatıma geriye dönüp baktığımda,
Hep bir utanç duygusuyla karşılaşıyorum,
Her zaman suçlu ben oldum,
Yapmayı çok istediğim her şeyde,
Ne zaman, nerede veya kim olursa olsun,
Ortak bir nokta var,
Bu bir günah.

Neil Tennant burada yetiştirilişinde gördüğü aksaklığı doğrudan söylüyor ve yorumcuların tabiriyle eğitim adı altında kendine baskı uygulayanlardan bir nevi intikam alıyor. Sözlerde Katolikliğin insana mutluluk veren her şeyi yasakladığına dikkat çekiliyor. Nakarat kısmında şikâyet ettiği asıl konunun özüne doğrudan giriyor.

…

Yani;

Bu bir, bu bir, bu bir, bu bir günah,
Bu bir günah,
Şimdiye kadar yaptığım her şey,
Şimdiye kadar gittiğim her yer,

Gideceğim her yer,
Bu bir günah.

Parçanın ortasında okulda aldığı eğitimin bir işe yaramadığını biraz da alaycı bir dille seslendiriyor.

Okulda bana düşüncede, sözde ve davranışta
Nasıl saf olunacağını öğrettiler,
Ama tam olarak başaramadılar,
Çünkü ne zaman, nerede veya kim olursa olsun,
Yapmak istediğim her şeyin ortak bir noktası var,
Bu bir günah.

Ardından samimi olarak yeni bir sayfa açıp mücadele ettiği ama başaramadığı için Tanrı’dan af diliyor. Ona öğretilenleri bugün hala anlamadığını söylüyor. Parçanın sonunda, girişteki sözler tekrarlanıyor ama bir fark var. Açılıştaki “Hayatıma geriye baktığımda,” ifadesi “Hayatıma geriye bakıyorum,” olarak değiştirilmiş. Bunun nedeni, Neil Tennant’ın şarkıya bir son bulamamasıymış. Bir röportajda, “Gerçekten çok zayıf, değil mi? İlk kıta söylemek istediğim her şeyi söyledi, ikinci kıta okulda olmakla ilgili bir betimlemeydi ve üçüncü kıtaya geldiğimde enerjim tükenmişti,” demiş.

Parçayla ilgili notlara değinelim.

Parçanın video klibi, zincirler, ateşler, ayinler, kafeslerle dolu. Yedi büyük günah farklı karakterlerle temsil ediliyor. Açgözlülükten altın biriktiren bir adam ya da ağzını tıka basa yiyecekle dolduran bir kadın gibi figürler var. Bu arada, Neil Tennant tutuklu, Chris Lowe ise gardiyan rollerinde oynuyor.

Tennant’ın eski okulunun idaresi öğrencilerini, “It’s a sin”in bir kopyasına sahip olan herkesin okuldan uzaklaştırılacağı konusunda uyarmış.

Sözlerde adı geçen okul aynı zamanda Pet Shop Boys’un 1990 tarihli “This must be the place I waited years to leave”, yani “Burası senelerce terk etmeyi beklediğim yer olmalı,” parçasının da konusuymuş. Belli ki bahsettiği eğitim adamın içinde olumsuz anlamda hayli yer etmiş.

Notlara devam… İngiliz televizyon sunucusu Jonathan King, “It’s a sin”in melodisini eski adıyla Cat Stevens, yeni adıyla Yusuf İslam’ın 1971 “Wild world” şarkısından çaldıkları iddiasıyla tartışma başlatmış. Kanıt olarak parçanın sözlerini “Wild world”ünkilerle değiştirdiği bir kaydı göstermiş. Pet Shop Boys, King’e dava açmış ve mahkemede bir müzikolog bu akorların Johann Sebastian Bach’a dayandığını açıklamış. Pet Shop Boys, mahkeme dışında varılan uzlaşmayla aldıkları meblağı bir hayır kurumuna bağışlamış.

Bu arada, Neil Tennant mahkeme sürecinde Yusuf İslam’ın kendileriyle iş birliği yaparak arabulucu olmayı teklif ettiğini belirtmiş. Tennant’a göre, tesadüfen dinlemediğiniz başka bir şarkıya benzeyen bir parça yazmak mümkün. Örneğin, “It’s a sin” ve Gloria Gaynor’ın “I will survive” şarkılarının akor değişimleri çok benzer. Gerçekten de grup birçok konserinde bu iki parçayı birinden diğerine geçilen bir potpuri şeklinde seslendirmiş.

Parça, The Righteous Gemstones dizisinin 2025 yılında yayınlanan bir bölümünde, 2008 yapımı Bronson ve 2003 yapımı Party Monster filmlerinde kullanılmış.

Son olarak, “It’s a sin”in başlangıcındaki geri sayım sesleri NASA’danmış. Son bölümünde parça biterken “Confiteor Deo omnipotenti…” ile başlayan Latince ifadeyse şu anlama geliyormuş: “Yüce Tanrı’ya ve sizlere, kardeşlerim, düşünce, söz ve eylemde kendi hatamla, en büyük hatamla, aşırı derecede günah işlediğimi itiraf ediyorum.” Ayrıca, parça boyunca duyduğumuz ortam ve ayin sesleri Londra’daki Westminster Katedrali’nden, tesadüfen aynı do minör tonunda yakalanmış ve alınmış.

Bu hafta 1980’lerin dinsel eleştiri temalı parçalarından biriyle birlikteydik. Ritmi ve nakaratıyla bugünkü kuşaklara kadar ulaşan bir parça. İngiliz sanatçı Neil Tennant’ın bugün hala kaçmaya çalıştığı çocukluğunu anlattığı bir eğitim eleştirisi. Bizler senelerce dinlerken pek dikkat etmemiş olabiliriz ama “It’s a sin” aslında yazılmasından belki binlerce yıl öncesinde bile var olan, bugün de geçerliliğini koruyan ve gelecekte var olacağını tahmin etmenin zor olmadığı bir tartışmanın tam ortasına dalıyor. Bugünden sonra dinlerken aklımızda tutarız artık.